Voedsel is de grondstof die het leven in stand houdt, en degenen die er verantwoordelijk voor zijn dat het gewas groeit, zijn dus de verzorgers van het levensonderhoud. Dat lijkt een nogal verheven benaming voor zulk een laag bij de grondse bezigheid, maar als de maatschappij hen op deze manier zou zien, zou hun beroep wellicht meer respect en steun krijgen. Feit is, dat vooral in rijkere landen, boeren een kleiner wordend deel van de bevolking uitmaken, en niet-boeren steeds onkundiger worden over hoe voedsel gepro­duceerd wordt. Als gevolg daarvan dreigt het belang van landbouw in de politiek en in maatschappelijk overleg over het hoofd gezien te Worden.

Een invloed die kan helpen deze trend te­gen te gaan is een toenemend ecologisch be­wustzijn, naarmate de mensen tot besef ko­men van de grote reeksen onderling verbon­den factoren die alle levende wezens beïnvloe­den. Boeren zijn de verzorgers van een be­langrijk deel van deze levende wezens, zowel planten als dieren, en de manier waarop boe­ren de schepsels die zij behoeden, verzorgen, kan belangrijke gevolgen teweegbrengen voor ecosystemen die verder rijken dan de boerde­rijen. Dit is een speciaal geval binnen de rui­mere waarneming dat juiste verhoudingen tus­sen alle natuurrijken essentieel zijn als de mensheid voor zichzelf een leefbare toekomst wil scheppen. De belangrijke verbindende rol die boeren tussen de mensheid en de natuur vervullen plaats hen ineen positie van bijzon­dere verantwoordelijkheid. En toch komen boeren ook onder intense druk terecht van de nieuwere manieren van werken die door de industrialisatie en de op olie steunende eco­nomie in het leven worden geroepen. De hele geschiedenis van op grote schaal gemechani­seerde landbouw beslaat minder dan 1 % van het landbouwverleden, het valt dus niet te verbazen dat de maatschappij nog steeds be­zig is zich aan deze verandering aan te pas­ sen. Een mogelijk eindpunt van zulk een trend zou het einde van de landbouw als een zelf­standige activiteit kunnen betekenen, waarbij boeren dan collectief werknemers worden.

In elk geval lijkt het onwaarschijnlijk dat wij zullen terugkeren naar de "goede oude tijd" van de onderhoudende boerengezinnen, toen mensen de vruchten van hun arbeid pluk­ten, en daardoor meer zorg aan het produce­ren besteedden. 'Verantwoorde' landbouw/ veeteelt wordt steeds meer een groepsactiviteit, in tegenstelling tot de goede oude tijd, waarin één gezin alleen op het land werkte. Daar we van het ene tijdperk in het andere overgaan is verwarring een natuurlijk gebeuren. De mens­heid is bezig met het sorteren wat van de oude methoden bruikbaar is, daar nieuwe groeps­benaderingen worden ingevoerd die met het Watermantijdperk samen gaat. Dit proces zal enige tijd in beslag nemen en sommige boe­ren zullen slagen terwijl anderen het niet zul­len halen. Met het toenemen van wat opvoed­kundig bereikt wordt, krijgen de mensen ech­ter meer beroepskeuzes, sommige keuzes heb­ben betrekking op het bewerken van het land, en andere niet. En daar niet iedereen het land hoeft te bewerken, kunnen wij ons afvragen wat de winst zou zijn als de stadsbévolking een dieper begrip had van het groeiproces, van het ritme der landbouwseizoenen, en van de complexiteit van verschillende soorten grond en terreinen. En onder de gehele com­plexiteit van vormen pulseert de ene energie van het Leven zelf door alle schepselen heen, en verenigt hen in eeuwige cycli van geboorte, groei, dood - en wedergeboorte in nieuwe en meer geschikte vormen. Deze eraan ten grond­slag liggende energie benadrukt het belang om de overvloed van de natuur eerlijk te delen, en om alle wezens met respect te behandelen. Eerlijk delen en respectvol handelen zijn ge­bieden waar moderne landbouw, als deel van een geïndustrialiseerde economie, nog heel veel weg heeft af te leggen. En als consumenten en burgers kunnen wij geen van allen ontkomen aan onze plaats binnen de keten van verantwoorde­lijkheid voor deze kwesties.

In de volgende artikelen denken wij meer in de­tail na over enkele van deze thema's: er zijn geen kant en klare antwoorden op zulk een complexe materie, maar wij hopen, dat zij onze lezers zullen stimuleren om erover na te denken hoe de energie van goede wil een krachtige invloed kan en moet maken.

Audio versions

Windows

Apple Mac

Op zoek naar een nieuwe Agrarische Hervorming

Een kijk naar hoe het industriële landbouwsysteem nood heeft aan hervorming.

Lees Meer

Van Poort tot Bord

Een onderzoek van de thema’s van de voedselhandel in het licht van de ‘voetafdrukken’.

Lees Meer

Initiatief van medewerkers

Twee projecten waar onlangs over hoorden.

Lees Meer