Beste medewerker,

‘Cultuur’ is een woord dat zijn metaforische wortels heeft in het plantenrijk – van het Latijnse cultura: “het bewerken van land, het voorbereiden van de aarde voor gewassen, ‘een landbouwteelt’.¹ Het was de oude Romeinse redenaar Cicero die de term voor het eerst gebruikte als een landbouwmetafoor om cultivering van de ziel ofwel “cultura animi” te beschrijven. Cicero’s werken behoren tot de meest invloedrijke in de mondiale cultuur - het centrale idee is het cultiveren van een ‘filosofische ziel’ als het hoogst mogelijke ideaal van menselijke ontwikkeling.

Deze oorspronkelijke betekenis van cultuur verdient zeker aandacht in de context van ons marktgedreven tijdperk waarin de overheersende cultuur entertainment is. De zorg is dat de overgrote meerderheid van de popcultuur, televisiefilms, reclame en vooral het nieuws en de politiek worden gefilterd door de belangen van machtige mediaconglomeraten. Tekenen van deze trend werden in de jaren 1940 met aanzienlijke voorkennis aangepakt door de kritische theoretici Theodor Adorno en Max Horkheimer, die de gestandaardiseerde, commerciële productie en marketing van cultuur in kapitalistische samenlevingen beschreven als de ‘cultuurindustrie’.

In hun boek, Dialectic of Enlightenment (Dialectiek van de Verlichting) bekritiseerden Adorno en Horkheimer de cultuurindustrie als een middel tot psychosociale controle die smaak en mening dicteert, de verbeeldingskracht van de massamediaconsument belemmert en het denkende, kritische subject sluipend verandert in de onnadenkende, passieve consument. Ze benadrukten de problemen die samenhangen met elk systeem dat “zijn consumenten van bovenaf integreert”, of het nu totalitarisme of monopoliekapitalisme is, met het argument dat “in een poging om verlichtingswaarden van rede en orde te realiseren, de holistische kracht van het individu wordt ondermijnd”.² Hun analyse suggereert niet dat alle producten van dit systeem zonder meer inferieur zijn, maar dat “ze andere vormen van entertainment hebben vervangen zonder de belangrijke rollen van de nu ter ziele gegane bronnen van cultuur naar behoren te vervullen".³

Of we het nu eens zijn met deze analyse of niet, door een esoterische lens zullen we de krachten van standaardisatie aan het werk zien op vele gebieden en in de cultuur. En dit maakt allemaal deel uit van de reactie van de mensheid op een van de grote zeven stralen van het leven – de Zevende Straal van Ceremonie en Orde – die gestaag aan kracht en prominentie wint. Deze energie “legt bepaalde ritmes op aan de mensheid”, waarvan de belangrijkste kosmische functie is “het uitvoeren van het magische werk van het mengen van geest en materie om de gemanifesteerde vorm te produceren waardoor het leven de glorie van God zal openbaren.” Het zal echter tijd kosten voordat de mensheid leert hoe ze verstandig en vakkundig aan dit grote doel kan meewerken.

In de Alice Bailey geschriften lezen we:
… De tegenwoordige, grote proefnemingen bij het nationaal normaliseren en reglementeren, zoals zij worden gedemonstreerd door middel van de massa’s van elk volk, drukken eveneens deze ritmes uit… Het nieuwe tijdperk is echter onderweg en niets kan verhinderen wat de sterren besluiten en hetgeen de Hiërarchie van leidende Denkvermogens dientengevolge voorziet. De nieuwe uitvoerders, die de tegenwoordige dictators en bewindvoerders zullen opvolgen, zullen tegen het jaar 1955 de leiding overnemen en in de meeste gevallen zullen zij aspiranten en discipelen van de zevende straal zijn; hun capaciteit ten opzichte van integratie en samensmelting zal dan langs juiste richtlijnen snel het noodzakelijk internationaal begrip tot stand brengen …

… hoewel de vervulling van deze voorspelling onvermijdelijk is, kan toch de aangegeven tijdsfactor wel eens niet kloppen. Dit zal het gevolg zijn van het feit dat de gekwelde mechanismen van die mensen, aan wie het werk is opgedragen, tekort zullen schieten om juist of op de juiste tijd te reageren. Deze aspiranten en discipelen van de inkomende, zevende straal kunnen fouten maken en kunnen hun plannen op zulk een wijze volvoeren dat er vertraging kan optreden.⁴

Ondanks de eerste vooruitgang na 1955, begon een economische vorm van globalisering in de jaren 1980 die niet voldoet aan de spirituele eis van “het herbouwen van het heiligdom van het menselijk leven” en “het herverdelen van de hulpbronnen van de wereld in overeenstemming met het goddelijke doel.” De mogelijke vertraging die werd aangehaald is opgetreden en de ontwikkeling van Cicero’s visie op de “filosofische ziel” is op een zijspoor gezet. Ter aanmoediging zeggen de Alice Bailey-geschriften echter dat de marge van verschil in de tijdschaal van implementatie slechts “tussen honderd- en driehonderd jaar” zal zijn, en in de tussentijd:
Veel van het welslagen in de komende, belangrijke jaren hangt af van het werk dat verricht wordt door allen die in de Nieuwe Groep van Wereld-Dienaren (zij het in geringe mate) kunnen worden opgenomen. Indien het grote publiek wordt opgevoed in de nieuwe idealen zal de voortstuwende kracht van dat opkomende getij het werk van deze uitvoerders van de zevende straal zeer vergemakkelijken en het zal in enkele gevallen voor hen de weg van de minste weerstand vormen …⁵

De Nieuwe Groep van Werelddienaren breidt zich momenteel uit in omvang en invloed met een veelheid aan creatieve ideeën om de uitdagingen van vandaag het hoofd te bieden, en er zijn veel tekenen dat er momenteel een aanpassing aan het Goddelijke Plan plaatsvindt in de vele initiatieven die onderzoeken hoe een nieuw type van cultuur kan wortelschieten over de hele wereld. Nergens is dit belangrijker dan in de filosofie van het onderwijs – want de manier waarop we opvoeden beïnvloedt het denken, de perceptie, het verlangen en de actie op alle gebieden van het menselijk ondernemen. Van echt belang hier is het wereldwijde initiatief van UNESCO – Futures of Education: Learning to Become -->. (Toekomst voor Onderwijs: Leren te worden). Het nieuwe doel voor onderwijs is beschreven als “wereldburgerschap voor menselijk opbloeien”,⁶ en de geest van dit ideaal doordringt het baanbrekende rapport dat nu is gepubliceerd: Reimagining our futures together: a new social contract for education -->. Het rapport diende als het belangrijkste referentiedocument voor de recente top van de Verenigde Naties: Transforming Education -->.

Het concept van menselijk opbloeien houdt nu de geest van veel verlichte denkers bezig, en het past perfect bij Cicero’s gebruik van de term ‘cultuur’, want opbloeien heeft ook zijn metaforische wortels in het plantenrijk - van het Latijnse florere “tot bloei, bloei, bloem”. The Global Flourishing Study --> iis een inspirerend voorbeeld van dergelijk denken - een initiatief van $ 43 miljoen dat in 22 landen loopt en onderzoekt wat het betekent om op te bloeien en de factoren die ertoe leiden - inclusief de rol die religie speelt. Een ander initiatief – The Humanities and Human Flourishing Project --> – is een interdisciplinaire samenwerking met vooraanstaande onderzoekers over de hele wereld, die het verband tussen kunst en geesteswetenschappen en welzijn onderzoekt. De projectdirecteur, James Pawelski, legt uit dat vragen over ‘het goede leven’ en hoe we floreren traditioneel werden gesteld in de context van filosofie, literatuur, theater en kunst; maar tegenwoordig:
“de strategische benadering van deze vragen wordt meer geleid in de sociale wetenschappen ... de sociale wetenschappen meten graag dingen... de kunsten en geesteswetenschappen hebben de neiging om geïnteresseerd te zijn in betekenis ... dus door samen te werken, kunnen we hopelijk ontdekken hoe we steeds meer zinvolle dingen kunnen meten”.⁷

Het concept van bloei wordt toegeschreven aan Dr. Martin Seligman, die zijn inaugurele rede als de aankomende president van de American Psychological Association in 1998 gebruikte om de focus te verleggen van psychische aandoeningen en pathologie naar het bestuderen van wat goed en positief is in het leven. Het thema van zijn presidentschap markeerde het begin van een nieuw terrein in de psychologie dat bekend staat als positieve psychologie - een benadering die voortbouwt op het werk van pioniers in de humanistische psychologie zoals Abraham Maslow. Maar zelfs in het oude Griekenland promootte Aristoteles het concept van eudaimonia - “de toestand van menselijke bloei of van goed leven”.⁸ – De term wordt vaak verkeerd geïnterpreteerd als geluk, maar het heeft weinig te maken met een aangename gemoedstoestand en emoties. Het wordt nauwkeuriger gedefinieerd als de “activiteit van de ziel in overeenstemming met ‘perfecte’ of ‘volkomen’ deugd” of “activiteit in overeenstemming met de rede, de hoogste functie van de mens”..⁹

Centraal in het concept van menselijke opbloeien staat de noodzaak voor de mensheid om naar meer betekenisvolle vormen van creativiteit te gaan om ervoor te zorgen dat de enorme diversiteit aan kwaliteiten en potenties van het Goddelijke Plan dat expressie zoekt via het menselijk bewustzijn wordt gerealiseerd. Dit brengt ons terug naar het kwalitatieve verschil tussen cultuur zoals het oorspronkelijk door Cicero werd bedacht en entertainment - het verschil wordt bepaald door de plaats van het spanningspunt dat het genereert in de menselijke psyche. Het doel voor de mensheid is de collectieve verhoging van het bewustzijn van de emotionele naar de intuïtieve aard via een spanningspunt op het niveau van de geest, het denkvermogen. De rol van spirituele cultuur – lokaal en mondiaal – is om het bewustzijn voor te bereiden op deze transformatie door een meer proactieve betrokkenheid bij de kunsten, geesteswetenschappen en de sociale wetenschappen. De mensheid heeft momenteel behoefte aan een dynamische nieuwe cultuur - een die daadwerkelijk cultiveert - een die, in de woorden van violist en cultureel ondernemer, Jan Karlin, het tijdperk van entertainment zal transformeren in het tijdperk van creativiteit..¹⁰

In het gezelschap van het Ene Werk,
Lucis Trust

1. Online Etymology Dictionary -->
2. Paddy Scanell, Media and Communication, p. 47
3. John Durham Peters, The Subtlety of Horkheimer and Adorno, p. 70
4. Alice Bailey, Esoteric Psychology, Vol I, pp. 365–7
5. Ibid, p. 368
6. Dr Anantha Duraiappah, Dr Nandini Chatterjee Singh, Education: Global citizenship for human flourishing -->, Open Access Government, (digital publication)
7. James Pawelski, The Art and Science of Human Flourishing, YouTube video -->
8. The concept was predicated by Socrates and recorded in Plato’s works
9. Internet Encyclopaedia of Philosophy
10. Jan Karlin, What’s Next? Creativity in the Age of Entertainment -->

Bekijk Engelse versie

Bekijk Nederlandse versie