Αρμονία μέσω  του Πυρός της Διαμάχης

Αγαπητέ συνεργάτη, 

Οι διδασκαλίες της Προαιώνιας Σοφίας βασίζονται στις μετουσιωτικές ιδιότητες του Πυρός. Διακηρύσσουν ότι: Το Πυρ είναι η πιο τέλεια και αγνή αντανάκλαση της Μίας Φλόγας, τόσο στον Ουρανό όσο και στη Γη. Είναι ζωή και θάνατος, η αρχή και το τέλος κάθε υλικού πράγματος. Είναι θεία Ουσία.1 Το Πυρ, φυσικά, παράγει θερμότητα, χωρίς την οποία τίποτε δεν κινείται. Αυτή καθαυτή η Θερμότητα καθορίζει όλη την πορεία της ιστορίας – την κινητήρια δύναμη πίσω από την εξέλιξη.

Από όλα τα φυσικά φαινόμενα που βιώνουν οι αισθήσεις μας, η αίσθηση μιας ευχάριστης θερμότητας ή ζεστασιάς, είναι ίσως η πλέον αρχέγονη, διότι δημιουργεί μια ατμόσφαιρα άνεσης και ασφάλειας. Πέρα, όμως, από το περιορισμένο εύρος θερμοκρασίας που ορίζουμε ως “ζεστασιά”, υπάρχει η εμπειρία του πόνου –είτε με την υπερβολικά μεγάλη θερμότητα είτε την υπερβολικά μικρή. Ψυχολογικά, αυτό αληθεύει επίσης, όπως προκύπτει απόs τις λέξεις διάθεση (temper) και ιδιοσυγκρασία (temperament), που σχετίζονται άμεσα με τη θερμοκρασία [temperature]. Χρησιμοποιούμε τη λέξη “ιδιοσυγκρασία” για να περιγράψουμε τη διάθεση ενός ατόμου, συχνά με την έννοια μιας συναισθηματικής υπερθέρμανσης, ενώ αντίστοιχα, η “ηπιότητα των τόνων” χαρακτηρίζει μια κατάσταση αυτοκυριαρχίας. Θα μπορούσαμε να συσχετίσουμε την πρώτη περίπτωση με μια κατάσταση εσωτερικής σύγκρουσης, ενώ στην δεύτερη υποδηλώνεται μια κατάσταση εσωτερικής αρμονίας.

Από τους προϊστορικούς χρόνους, ο άνθρωπος παλεύει συνεχώς για να μετριάσει (temper) στις καταστάσεις – ώστε να φέρει αρμονία μέσα από διαμάχη και να διατηρήσει μια ατμόσφαιρα συναισθηματικής ζεστασιάς. Πράγματι, ο μετριασμός ή μια μετριοπαθής στάση σημαίνει «την επίτευξη μια ορθής κατάστασης μέσω ενός αναλογικού μίγματος στοιχείων». Αυτή η προσπάθεια είναι κοινή σε όλους τους ζωντανούς οργανισμούς, όπως επισημαίνει ο εκπαιδευτικός μεταρρυθμιστής, John Dewey (Τζων Ντιούι):

«Κάθε ανάγκη, όπως η λαχτάρα για καθαρό αέρα ή τροφή, συνιστά μια στέρηση που υποδηλώνει, αν μη τι άλλο, μια προσωρινή έλλειψη επαρκούς προσαρμογής στο περιβάλλον. Όμως, αυτή συνιστά επίσης και ένα ζητούμενο, μια επέκταση και ένταξη μέσα στο περιβάλλον προκειμένου η στέρηση να καλυφθεί και να αποκατασταθεί η προσαρμογή με την επίτευξη τουλάχιστον μιας πρόσκαιρης (temporary) ισορροπίας. Η ίδια η ζωή αποτελείται από περιοδικές φάσεις κατά τις οποίες ο οργανισμός απορυθμίζεται από την επέλαση των γεγονότων του περιβάλλοντος και στη συνέχεια ανακτά συμφωνία ρυθμού με αυτό —είτε χάριν προσπάθειας είτε από κάποια ευτυχή συγκυρία. Επιπλέον, σε μια ζωή ανάπτυξης, η ανάκαμψη δεν είναι ποτέ απλή επιστροφή σε μια πρότερη κατάσταση, διότι εμπλουτίστηκε με την κατάσταση διαχωρισμού και αντίστασης από την οποία πέρασε με επιτυχία ... Η ζωή αναπτύσσεται όταν μια προσωρινή ρήξη σηματοδοτεί μια μετάβαση σε μια πιο διευρυμένη ισορροπία των ενεργειών του οργανισμού με τις αυτές τις συνθήκες κάτω τις οποίες ζει».2 

Αυτές οι λέξεις περιγράφουν εύγλωττα πώς ο διαρκής αγώνας για επίτευξη αρμονίας μέσα από διαμάχη μετασχηματίζει τη συνείδηση, ανά τους αιώνες, σε ολοένα ανώτερα επίπεδα εκλέπτυνσης και, τελικά, σε μια αισθητική δημιουργικής διαβίωσης. Διότι, σύμφωνα με τον Dewey: «Η τέχνη… έχει προδιαγραφεί στις ίδιες τις διαδικασίες της διαβίωσης. Ένα πουλί χτίζει τη φωλιά του και ένας κάστορας κατασκευάζει το φράγμα του όταν οι εσωτερικές οργανικές πιέσεις εναρμονίζονται με τα εξωτερικά υλικά, έτσι ώστε οι πρώτες να εκπληρώνονται και τα δεύτερα να μετασχηματίζονται σε μια επαρκή κλιμάκωση».3

Σύμφωνα με την Προαιώνια Σοφία, αυτή η ικανότητα δημιουργικής διαβίωσης ενισχύεται στο ανθρώπινο βασίλειο υπό την επίδραση μιας Θείας Ζωτικής Δύναμης που ενσωματώνει τις ποιότητες της Αρμονίας, της Ομορφιάς και της Τέχνης. Κατά παράδοξο τρόπο, η αρχική επίδραση αυτής της ζωτικής δύναμης αναστατώνει την ισορροπία της συνείδησης προκαλώντας εσωτερική διαμάχη. Αυτό, ωστόσο, χρησιμεύει ώστε να οδηγήσει τον άνθρωπο μέσω κύκλων εμπειρίας και ανάπτυξης σε μια πιο περιεκτική ισορροπία συνείδησης και περιβάλλοντος, όπως περιγράφεται από τον John Dewey. Από την εσωτερική άποψη, κάθε κύκλος διαμάχης οδηγεί στην επίτευξη μιας πιο δυναμικής κατάστασης ισορροπίας μεταξύ Πνεύματος και Ύλης. Μέσα από την επιδέξια εξισορρόπηση αυτών των δύο πόλων ύπαρξης, έρχεται η αρμονία της πνευματικής θέρμης και η άνθηση της τέχνης και της ομορφιάς..

Καθώς «Ο Κύριος της Αρμονίας, της Ομορφιάς και της Τέχνης» εξακολουθεί να θερμαίνει τη συνείδηση της ανθρωπότητας, τα κείμενα της Αλίκης Μπέιλη προβλέπουν την σταδιακή ανακάλυψη των νόμων του πυρός: «Σ’ αυτούς συνοψίζονται οι βασικοί νόμοι του χρώματος, της μουσικής και του ρυθμού. Όταν η μουσική θα παράγει θερμότητα ή διέγερση και όταν οι εικόνες, για παράδειγμα, θα λαμπυρίζουν ή θα αποκαλύπτουν το υποκειμενικό μέσα στο αντικειμενικό, τότε αυτή η τέταρτη Ακτίνα της Αρμονίας θα φτάσει σε καρποφορία».4 Επιπλέον, ο μεγάλος αριθμός ανθρώπων που θα εκδηλώνουν αισθαντική ανταπόκριση σ’ αυτή την διέγερση θα παράγει «ομορφιά και αρμονία στην εξωτερική ζωή, έτσι ώστε οι άλλοι να μπορούν να δουν την επίτευξη», και αυτό θα εμπνεύσει ακόμη περισσότερους να ακολουθήσουν τα βήματά τους.

Εντούτοις, όπως ολοκάθαρα δείχνει η κατάσταση ανάφλεξης στον κόσμο, η ανθρώπινη συνείδηση εξακολουθεί να αναλώνεται στο καμίνι της διαμάχης. Ωστόσο, αυτό δεν χρειάζεται να είναι λόγος απελπισίας. Αν και πρόκειται για μια επώδυνη διαδικασία, η διαμάχη χρησιμεύει στην χαλάρωση των δεσμών από τις εσφαλμένες προσκολλήσεις στη σφαίρα της ύλης. Η δύναμη για αλλαγή έρχεται με την εφαρμογή της θερμότητας – και σ’ αυτό βρίσκεται το μυστικό της μετουσίωσης. Είτε πρόκειται για χημική διαδικασία είτε για ψυχολογική, ο κύκλος της θερμότητας ακολουθεί τρία στάδια: Μια περίοδο διαμάχης, ακολουθούμενη από την απόρριψη ή αποποίηση των υφιστάμενων συνθηκών, και τότε έπεται στη συνέχεια απελευθέρωση. Αφού επιτευχθεί η μετουσίωση, η συνείδηση κινείται μπροστά για να εκφράσει την ελευθερία της με μεγαλύτερες πράξεις δημιουργικής ομορφιάς. Όλες οι επίγειες κρίσεις, όσον αφορά το άτομο ή εκείνες που σχετίζονται με το σύνολο της ανθρωπότητας, προξενούνται από την Αρχή της Διαμάχης, που είναι ενσωματωμένη στην ανθρώπινη συνείδηση, ωθώντας την μέσω αυτής της διαδικασίας. Τα σημεία κρίσης που αναδύονται σήμερα σε όλο τον κόσμο, επομένως, διατηρούν ένα δυναμικό επιτάχυνσης της ανθρώπινης προόδου παρά τα εξωτερικά φαινόμενα. Οι κρίσεις διατηρούν την υπόσχεση της επικείμενης μετουσίωσης και απόκτησης μιας εναρμονίζουσας δύναμης με την οποία θα δημιουργηθεί ένας καινούργιος κόσμος φωτός και ομορφιάς. Όμως, αυτό θα μπορέσει να συμβεί μόνον εφόσον πραγματοποιηθούν οι ορθές επιλογές που θα κατευθύνουν τις επικρατούσες ενέργειες. Είναι ένα θέμα που θα διερευνηθεί περαιτέρω στο φετινό διαδικτυακό σεμινάριο της Παγκόσμιας Καλής Θέλησης: Οι Πνευματικές Δυναμικές της Κρίσης στην Πορεία προς μια Παγκόσμια Συνεργασία.

Επιστρέφοντας στις παρατηρήσεις του John Dewey, αν φανταστούμε όλες τις σημερινές παγκόσμιες κρίσεις συγκεντρωμένες σε ένα σημείο εστίασης – πιθανόν μπορούμε να εντοπίσουμε μια γενική, υποκείμενη αιτία όμοια με την παρόρμηση που ωθεί το πουλί να χτίζει τη φωλιά του και τον κάστορα να κατασκευάζει το φράγμα του. Κατά βάθος, η ανθρωπότητα αισθάνεται ανέστια και λαχταράει τη ζεστασιά της ασφάλειας και της κοινότητας. Η αίσθηση ότι δεν ανήκουμε κάπου χαρακτηρίζει μια βασική ανθρώπινη αγωνία. Μέσα από εσφαλμένες ταυτίσεις και προσκολλήσεις, η επιδίωξη αυτή, να ανήκουμε κάπου, διαστρεβλώθηκε σ’ ένα κυνήγι ιδιοκτησίας και αποκτημάτων, προκειμένου να κατασκευαστεί μια τεχνητή αίσθηση ταυτότητας και ένταξης. Αυτό, όμως, το μόνο που κάνει, είναι να ωθεί τη συνείδηση στο ψύχος της απομόνωσης. Η ανακάλυψη μιας ψυχολογικής θαλπωρής και ασφάλειας βρίσκεται στην αναγνώριση της έμφυτης σύνδεσης του ενός μας προ τον άλλουν και με το περιβάλλον και στην οικοδόμηση μιας φωτισμένης κατοικίας για τον καθένα και για όλους. Με αυτόν τον στόχο, η τέχνη της δημιουργικής διαβίωσης ανθεί. Αυτό όμως δεν απαιτεί τίποτα λιγότερο από μια «νέα σύλληψη της ανθρώπινης οικολογίας» ...στην οποία η δημιουργικότητα θα θεωρείται ισάξια με τον αλφαβητισμό και θα αξιολογείται ως «η διαδικασία δημιουργίας αυθεντικών ιδεών αξίας». Αυτά είναι τα λόγια του Sir Ken Robinson, ο οποίος διετέλεσε διεθνής σύμβουλος καλλιτεχνικής εκπαίδευσης, όταν μιλούσε με θέμα «Τα σχολεία σκοτώνουν τη δημιουργικότητα;» (“Do schools kill creativity?”) στο TED – μια πλατφόρμα αφιερωμένη στη διάδοση ιδεών με τη μορφή σύντομων και δυναμικών ομιλιών που καλύπτουν κάθε είδους θέματα σε περισσότερες από εκατό γλώσσες Είναι η ομιλία με τις περισσότερες παρακολουθήσεις που δόθηκε ποτέ στο TED και δείχνει πώς οι ιδέες μπορούν να πυροδοτήσουν τη δημόσια φαντασία όταν εκφράζονται με αρμονία ζεστασιάς και χιούμορ.

Καθώς διανύουμε αυτήν την παγκόσμια περίοδο δοκιμασίας, η ανθρωπότητα χρειάζεται έμπνευση από εκείνους που αναδύονται από το πύρινο μέτωπο της ψυχολογικής διαμάχης για να εκφράσουν το φως και τη ζεστασιά της δημιουργικής διαβίωσης. Η θερμότητα και το φως, οι γνωστές επιδράσεις του πυρός, καθορίζουν την καθημερινότητά μας – διότι το σύνολο της εκδήλωσης είναι ένα βραδέως κινούμενο πυρ δια της τριβής και ακόμη και με την ίδια την ύπαρξή μας στον κόσμο συμμετέχουμε σε αυτήν την βαθμιαία καύση. Αυτός είναι ο δρόμος της εξέλιξης. Το κλειδί για την αρμονία βρίσκεται στην αύξηση και όχι στην μείωση του πυρός – στην αναρρίπιση της φλόγας του πνεύματος μέσα σ’ εμάς τους ίδιους. Δια μέσου αυτής συνδεόμαστε με έναν αυξανόμενο αριθμό δημιουργικών στοχαστών παντού προκειμένου να πυρπολήσουμε τον κόσμο με το πνεύμα της σχέσης.

Στο φως της ομαδικής δημιουργικότητας,  
Lucis Trust

1. .Ε.Π. Μπλαβάτσκυ, Η Μυστική Δοξασία I, σ.121 (Facsimile edition)
2. John Dewey, Art as Experience, p.12 (Kindle edition)
3. ό.π., σ.24
4. Aλίκη Μπέιλη, Πραγματεία επί του Κοσμικού Πυρός, σ. 427

View GR version

View US version